Ký ức "say thuốc súng" của người lính mất một cánh tay ở Triệu Hải

Bước sang tuổi 87, ông Nguyễn Văn Sừng vẫn không khỏi bàng hoàng khi hồi tưởng 19 ngày đêm giằng co khốc liệt tại Quảng Trị, nơi ông cùng đồng đội kiên cường bám thắt lưng địch để vô hiệu hóa pháo hạm và bom đạn Mỹ trong chiến dịch Triệu Hải.

Kế sách "Dụ hổ rời núi"

Lên đường nhập ngũ vào tháng 2/1964 ở tuổi 24, chàng thanh niên Nguyễn Văn Sừng được sắp xếp vào Trung đoàn 6 thuộc Phân khu Bắc Trị Thiên. Thời điểm này đánh dấu bước ngoặt Mỹ bắt đầu đưa lực lượng viễn chinh tràn vào miền Nam, biến Quảng Trị thành khu vực giao tranh ác liệt bậc nhất với tham vọng thiết lập "hàng rào điện tử McNamara" nhằm cắt đứt sự hỗ trợ từ miền Bắc.

Trong ký ức của ông Sừng, các trận đánh tại địa bàn Triệu Hải (Triệu Phong - Hải Lăng) không dành cho những ai nhút nhát. Trước sức mạnh hỏa lực áp đảo từ pháo hạm ngoài khơi bắn vào cùng bom đạn máy bay trút xuống, lực lượng ta buộc phải dùng trí tuệ và sự mưu trí để bù đắp chênh lệch.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Sừng (Ảnh: Mạnh Quân).

"Thời điểm đó, các căn cứ địch vô cùng vững chắc, hầm ngầm xây dựng nhiều tầng lớp, kết hợp hỏa lực đại liên và pháo 12 ly 7 xả liên tục. Việc tấn công trực diện vào đồn bốt không khác nào lấy thịt đè người, khiến tổn thất lực lượng vô cùng nghiêm trọng", ông Sừng hồi tưởng.

Chiến thuật mà đơn vị ông triển khai lúc ấy chính là "Dụ hổ rời núi" (Điệu hổ ly sơn). Quân ta không trực tiếp công phá căn cứ trung tâm mà tiến hành tỉa dần các đồn lẻ xung quanh hoặc chặn đánh những nhóm quân đi tuần tra. Ngay khi lực lượng chủ lực đối phương rời khỏi đồn ra ứng cứu và lọt vào trận địa phục kích đã giăng sẵn trên đường di chuyển, các chiến sĩ mới đồng loạt xả súng. Đây là phương án hiệu quả nhằm tước bỏ lợi thế phòng thủ kiên cố của đối phương.

Cuộc đối đầu một chọi tám

Sự khốc liệt lên đến đỉnh điểm trong chiến dịch Triệu Hải kéo dài suốt 19 ngày đêm liên tục. Ông Sừng miêu tả đây là cuộc chạm trán vô cùng chênh lệch khi phía ta thường chỉ có một tiểu đoàn hoặc trung đoàn thiếu, nhưng phải căng mình chống trả 7-8 trung đoàn địch thay phiên nhau nã đạn và đổ quân liên tục.

Chiến thuật áp sát chặn hỏa lực

"Hết lực lượng này đến lực lượng khác, chúng đổi quân hằng ngày nhằm duy trì áp lực liên tục. Phía mình chỉ biết bám chặt hầm hào, vừa dứt đợt pháo kích là lại chuẩn bị đỡ các trận xung phong", ông kể lại.

Nhằm vô hiệu hóa sức mạnh bom đạn Mỹ, Trung đoàn 6 đã áp dụng triệt để phương châm chỉ đạo của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh: "Nắm thắt lưng địch mà đánh". Đây là phương thức chủ động áp sát, thu hẹp khoảng cách đến mức pháo binh và máy bay Mỹ không thể can thiệp do lo ngại dội trúng quân mình.

"Bắt buộc phải bám thật sát, tổ chức đánh giáp lá cà. Lúc đó, bom Mỹ chỉ có thể rơi ở phía sau hoặc đằng trước chứ tuyệt đối không dám thả thẳng vào giữa", vị cựu binh 87 tuổi phân tích về cách những người lính vượt qua nỗi sợ hãi trước sức mạnh hỏa lực đối phương.

Ông sử dụng hình ảnh "đổ thịt ra mà xào" để miêu tả sự tàn khốc của chiến trường. Sau chuỗi ngày đêm kiên cường giữ chốt, nhiều đơn vị khi rút về bảo toàn lực lượng chỉ còn lại một phần ba quân số. Những chiến sĩ còn sống sót đều trở thành những "người thép" bước ra từ cơn mưa lửa đạn.

Hiện tượng "say thuốc súng" ở làng Đồng Bào

Khi nhắc về phần cơ thể đã để lại chiến trường, ông Sừng lặng người đi trong giây phút rồi hồi tưởng về mốc thời gian không bao giờ phai mờ: Ngày 22/2/1966, trong trận giao tranh tại làng Đồng Bào.

Giữa khói đạn mịt mù, một mảnh pháo nổ sát gạt phăng cánh tay trái của ông. Thế nhưng điều lạ kỳ là ngay khoảnh khắc ấy, ông chẳng thấy đớn đau và cũng không hề cất tiếng kêu la.

"Mọi người vẫn gọi đó là cảm giác 'say thuốc súng'. Lúc tiếng súng đã vang lên, tai ùng ùng nghẹn lại, tâm trí chỉ biết hướng thẳng về phía kẻ thù để nhắm bắn. Chẳng còn cảm giác sợ chết hay biết đau đớn là gì. Trong đầu duy nhất suy nghĩ: Bản thân không diệt nó thì nó sẽ diệt mình", ông Sừng bộc bạch.

Chỉ đến khi giao tranh tạm lắng và được đồng đội sơ cứu đưa về tuyến sau, ông mới bàng hoàng nhận ra mình đã mất một phần thân thể. Tuy nhiên, nỗi đau đớn thể xác không thể so sánh với tổn thương tinh thần khi ông hay tin những người đồng đội vừa sát cánh chiến đấu — từ vị Trung đội trưởng đến các anh em chung tiểu đội — đều đã ngã xuống ngay tại làng Đồng Bào trong đêm đó.

"Lùi về phía sau tôi mới bàng hoàng biết mọi người đã hy sinh cả. Nơi họ ngã xuống, tôi cũng vừa mới bước chân qua. Chiến tranh tàn khốc là vậy, khoảng cách giữa sự sống và cái chết ngắn ngủi chỉ tính bằng gang tay", giọng ông nghẹn ngào.

Vẹn nguyên khí chất người lính giữa đời thường

Sau khi chịu thương tích nặng, vào tháng 2/1966, ông Nguyễn Văn Sừng được chuyển ra Bắc để chữa trị và phục viên với tỷ lệ thương tật cao. Ông khiêm tốn nhận mình là người "bị loại khỏi vòng chiến đấu" từ sớm, nhưng thực tế, khí chất kiên cường của người lính Trung đoàn 6 vẫn chảy tràn trong máu ông suốt gần 60 năm qua.

Trở về cuộc sống thường nhật dù chỉ còn một cánh tay, ông vẫn hăng hái gánh vác các công việc tại địa phương và là hạt nhân tích cực trong Hội Cựu chiến binh. Ở độ tuổi "xưa nay hiếm", ông vẫn vô cùng minh mẫn khi tái hiện từng phương án tác chiến, từng địa danh lịch sử cùng niềm tự hào vẹn nguyên. Đối với ông, cánh tay gửi lại chiến trường không phải là mất mát, mà là một phần máu thịt đã hòa tan vào lòng đất Quảng Trị để nuôi dưỡng màu xanh hòa bình hôm nay.

"Hiện tại nghĩ lại vẫn thấy rùng mình, nhưng nếu thời gian quay lại, tôi vẫn chọn lên đường. Đã mang danh người lính, khi tiếng súng nổ là quyết không bao giờ lùi bước".

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục khám phá thêm những câu chuyện lịch sử xúc động và hấp dẫn khác ngay bên dưới.