Nữ dân quân 42kg và kỳ tích vác 2 hòm đạn 98kg
Chiều ngày 5/7, đông đảo người thân, chính quyền địa phương, cựu chiến binh và bà con lối xóm đã tề tựu thắp hương, tham dự lễ truy điệu, tiễn biệt Trung tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển về cõi vĩnh hằng.
Tại căn nhà trên đường Nguyễn Mộng Tuân, phường Hạc Thành (Thanh Hóa), ông Hoàng Xuân Cành (SN 1946), cựu dân quân, nguyên Khu đội phó Khu đội dân quân tự vệ Tiểu khu Nam Ngạn, bồi hồi hướng về người đồng đội một thời vào sinh ra tử.
Ông Lê Đức Thái, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa cùng đoàn đại biểu thành kính thắp hương, viếng Anh hùng Ngô Thị Tuyển (Ảnh: Đỗ Đức).
Vì tuổi tác đã cao, chân đau không đi lại được, ông Cành đành ở nhà, không thể trực tiếp đến viếng nữ anh hùng. Nhưng khi nhắc lại những tháng ngày cùng nhau chiến đấu dưới làn mưa bom bão đạn, đôi mắt ông không che giấu được nỗi xót xa.
"Khu đội dân quân Nam Ngạn mất đi một chiến sĩ, đất nước mất đi một Anh hùng. Là đồng đội, chúng tôi rất đau xót. Dẫu biết ai rồi cũng phải trải qua quy luật sinh tử, nhưng những ký ức về chị Tuyển vẫn còn in đậm trong tâm trí tôi", ông Cành chia sẻ.
Khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn trong tầm ngắm của không quân Mỹ
Theo lời ông Cành, năm 1965, lực lượng không quân Mỹ dồn sức tấn công khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn — được xem là "yết hầu" của tuyến giao thông huyết mạch — nhằm cắt đứt sự chi viện từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam.
Khu đội dân quân tự vệ Tiểu khu Nam Ngạn lúc bấy giờ gồm ba lực lượng: Trung đội dân quân nam, Trung đội dân quân nữ và Trung đội hậu cần, với tổng quân số gần 100 người. Người lớn tuổi nhất chưa đầy 30, người nhỏ tuổi nhất mới 17. Tất cả đều được trang bị vũ khí, sẵn sàng ứng chiến bất cứ khi nào máy bay địch ập đến.
Ông Hoàng Xuân Cành, cựu dân quân, nguyên Khu đội phó Khu đội dân quân tự vệ Tiểu khu Nam Ngạn (Ảnh: Thanh Tùng).
Trong hàng ngũ nữ dân quân ấy, Ngô Thị Tuyển — khi đó vừa bước sang tuổi 19 — nổi bật với dáng người nhỏ nhắn nhưng tháo vát, nhanh nhạy hơn người. Chị được phân công giữ gìn an ninh trật tự ở làng Nam Ngạn, đồng thời đảm nhiệm công tác hậu cần, tiếp tế cho lực lượng chiến đấu.
"Mỗi khi máy bay địch xuất hiện, chị Tuyển lập tức hô hào người dân và trẻ nhỏ xuống hầm trú ẩn", ông Cành kể lại. Không chỉ lanh lẹ, chị còn nổi tiếng là người có sức khỏe vượt trội, chịu thương chịu khó, luôn xung phong gánh vác lương thực, thực phẩm và đạn dược để tiếp tế kịp thời cho bộ đội.
Ngày 26/5/1965: Kỳ tích không thể nào quên
Ông Cành cho biết, đầu tháng 4/1965, không quân Mỹ liên tục mở các đợt ném bom ác liệt xuống vùng Nam Ngạn - Hàm Rồng. Khu đội dân quân tự vệ của ông và Anh hùng Ngô Thị Tuyển luôn trong tư thế sẵn sàng ứng chiến.
Anh hùng Ngô Thị Tuyển vác 2 hòm đạn nặng 98kg (Ảnh tư liệu: UBND phường Hàm Rồng).
Đến ngày 26/5/1965, một tàu hải quân cập bến sông Mã để nhận hàng tiếp tế trong bối cảnh quân địch liên tục bắn phá. Tỉnh đội Thanh Hóa điều xe chở đạn ra bến sông để chi viện. Ngay khi đoàn xe vừa đến nơi, bà Ngô Thị Tuyển cùng lực lượng dân quân khẩn trương bốc vác đạn dược cho bộ đội.
"Lúc đó có 2 hòm đạn bị dính chặt vào nhau, không có dụng cụ để cạy tách. Chị Tuyển hô anh em đỡ 2 hòm đạn nặng 98kg lên vai rồi chạy vượt qua con đê, chuyển ra bến sông tiếp tế kịp thời cho bộ đội. Khi ấy, chị Tuyển chỉ nặng khoảng 42kg", ông Cành nhớ lại.
Nhờ những thành tích chiến đấu xuất sắc đặc biệt, bà Ngô Thị Tuyển được trao tặng 2 Huân chương Chiến công hạng Ba, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu của Người cùng nhiều bằng khen, giấy khen. Ngày 1/1/1967, Nhà nước trân trọng phong tặng bà danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Biểu tượng khiến phóng viên nước ngoài phải kinh ngạc
Ông Cành khẳng định, hình ảnh người phụ nữ chỉ nặng 42kg nhưng gánh trên vai 2 hòm đạn tổng trọng lượng 98kg đã trở thành biểu tượng cho ý chí quật cường và tinh thần chiến đấu kiên cường của quân dân Thanh Hóa trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Năm 1967, tại cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa, Tỉnh đội Thanh Hóa với các phóng viên quốc tế tại Nhà giao tế thị xã Thanh Hóa (nay là khách sạn 25A), nhiều nhà báo phương Tây tỏ ra nghi ngờ trước câu chuyện về sức mạnh phi thường của Anh hùng Ngô Thị Tuyển.
Cầu Hàm Rồng trong kháng chiến chống Mỹ (Ảnh tư liệu: Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Thanh Hóa).
"Họ đề nghị chị Tuyển tái hiện việc vác 2 hòm đạn để kiểm chứng. Khi đó, lãnh đạo tỉnh cho chuẩn bị 90kg khoai lang tượng trưng cho 2 hòm đạn. Chị Tuyển gánh số khoai ấy đi nhiều vòng quanh sân để các phóng viên ghi hình. Chứng kiến tận mắt, họ đều công nhận sức mạnh của chị Tuyển là có thật", ông Cành kể.
Cùng hướng về người đồng đội năm cũ, ông Lê Xuân Giang, cựu binh từng trực chiến tại trận địa đồi C4 bảo vệ cầu Hàm Rồng, cho hay Anh hùng Ngô Thị Tuyển là người bơi lội giỏi, sức khỏe phi thường, luôn nhận được sự nể trọng của đồng đội.
"Nhắc đến Hàm Rồng là nhắc đến hình ảnh nữ Anh hùng vác 2 hòm đạn. Sau này, chị Tuyển nhiều lần được Ban Tuyên truyền địa phương mời đến các làng ven sông kể chuyện, tuyên truyền về ý chí chiến đấu trong những năm bảo vệ cầu Hàm Rồng", ông Giang nhớ lại.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển (Ảnh: Tống Giáp).
Ông Giang nhấn mạnh, hình tượng Anh hùng Ngô Thị Tuyển đã khắc sâu vào tâm khảm nhiều thế hệ người Việt Nam. Hành động của người phụ nữ chỉ nặng 42kg nhưng gánh vác 2 hòm đạn với tổng trọng lượng vượt hơn gấp đôi thân mình không chỉ là một kỳ tích phi thường mà còn là biểu tượng sáng ngời của ý chí, nghị lực và lòng quả cảm trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt nhất.
Cuộc đời riêng nhiều mất mát của nữ Anh hùng
Ông Giang cũng không khỏi ngậm ngùi khi chia sẻ rằng, dù lập nhiều chiến công lẫy lừng, cuộc sống đời thường của nữ Anh hùng lại trải qua không ít đau thương. Năm 1969, bà kết hôn với ông Thu, Tiểu đoàn trưởng một đơn vị pháo cao xạ 37mm. Chỉ hai năm sau ngày lên xe hoa, ông Thu lên đường chiến đấu tại Đường 9 - Nam Lào và anh dũng hy sinh năm 1971.
Khoảng 10 năm sau, bà đi bước nữa với một cựu quân nhân quê Hưng Yên, nhưng hai người không có con. Bà tiếp tục phục vụ trong quân ngũ tại Tỉnh đội Thanh Hóa, mang quân hàm Trung tá cho đến khi nghỉ hưu.
Những năm cuối đời, bà sống trong căn nhà nhỏ trên đường Trường Thi, phường Hạc Thành. Chồng mất cách đây 2 năm, không có con cái, bà được người cháu ruột tận tình chăm sóc, phụng dưỡng đến những ngày cuối cùng. Ngày 4/7, nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển trút hơi thở cuối cùng, hưởng thọ 81 tuổi.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết về cuộc đời và kỳ tích của Anh hùng Ngô Thị Tuyển — người phụ nữ đã trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí và lòng yêu nước. Mời bạn tiếp tục khám phá những câu chuyện lịch sử và nhân vật truyền cảm hứng khác trong các bài viết liên quan bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)