Bí quyết nuôi cá "vận động, dùng kháng sinh tự nhiên", lão nông Hưng Yên tiêu thụ hàng trăm tấn nông sản qua mạng

Dù đã bước sang tuổi lục tuần, một người nuôi cá tại Hưng Yên vẫn nhạy bén ứng dụng mạng xã hội, phát trực tiếp và công nghệ trí tuệ nhân tạo để tự chủ tìm kiếm đầu ra cho hàng trăm tấn thủy sản mỗi năm.

Không còn phải chịu cảnh vất vả đem hàng ra chợ bán hay bị động chờ đợi thương lái tới tận bè ép giá như trước kia, ông Trần Văn Mý (60 tuổi), Giám đốc HTX nông nghiệp cây ăn quả đặc sản và nuôi trồng thủy sản Quyết Thắng (xã Tân Hưng, Hưng Yên) giờ đây chỉ cần dùng một chiếc điện thoại thông minh là có thể quản lý và điều phối toàn bộ khâu tiêu thụ sản phẩm của mình.

Đối với Hợp tác xã này, thiết bị di động thông minh đã trở thành phương tiện cốt lõi giúp đưa những con cá nuôi trên sông Luộc tiếp cận tới thị trường tại khắp các tỉnh thành toàn quốc.

Phương thức kinh doanh của lão nông này bắt đầu có sự chuyển biến mạnh mẽ kể từ năm 2021, thời điểm ông tham gia các khóa đào tạo về ứng dụng công nghệ số và thúc đẩy giao thương.

Chia sẻ về kỷ niệm khó quên trong những ngày đầu tiếp cận internet, ông Mý bày tỏ sự bất ngờ khi bán được khối lượng nông sản khổng lồ chỉ thông qua một bài chia sẻ ngắn gọn trên mạng xã hội Facebook.

"Khi ấy, tôi chỉ đăng tải một dòng trạng thái giới thiệu về mẻ cá chép chuẩn bị thu hoạch vào một hội nhóm mua bán thủy sản trên mạng Facebook. Thật không ngờ, chỉ trong vòng 2 ngày, toàn bộ 100 tấn cá chép đã được khách hàng đặt mua hết sạch", ông Mý vui mừng nhớ lại.

Một bài viết giới thiệu sản phẩm cá của ông Mý trong nhóm cộng đồng trên Facebook.

Theo đánh giá của ông, ưu thế vượt trội của mạng xã hội chính là khả năng kết nối không giới hạn, giúp các thông tin về sản phẩm tiếp cận người tiêu dùng khắp mọi miền một cách nhanh chóng mà không phải qua các khâu trung gian tốn kém.

"Môi trường mạng vô cùng rộng lớn, tạo cơ hội cho đối tác và khách hàng trên khắp cả nước biết tới sản phẩm của mình, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian cũng như chi phí", ông Mý nhận định về những giá trị mà nền kinh tế số mang lại.

Nông dân thời đại công nghệ, đồng bộ hóa quy trình từ khâu giao nhận

Hệ thống bè nuôi cá của gia đình ông Mý được triển khai trên sông Luộc.

Để tạo dựng niềm tin bền vững với những đối tác đặt mua khối lượng lớn, người nông dân 60 tuổi này cùng các thành viên trong hợp tác xã đã tập trung đầu tư, phát triển hệ thống lồng bè nuôi cá quy mô bài bản ngay trên dòng sông Luộc.

Ở thời điểm hiện tại, HTX Quyết Thắng đang duy trì vận hành khoảng 60 lồng nuôi với nhiều loại cá phong phú nhằm phục vụ thị hiếu đa dạng của thị trường.

Thông tin chi tiết về cơ cấu vật nuôi, ông Mý cho hay: "Hợp tác xã hiện bố trí khoảng 10 lồng thả cá trắm, 20 lồng nuôi cá chép, 6 lồng cá rô phi, bên cạnh đó là 10 lồng cá lăng cùng khoảng 10 lồng dành cho cá diêu hồng".

Mỗi ô lồng được xây dựng theo kích thước tiêu chuẩn với chiều dài 9m, chiều rộng 6m và độ sâu 4m, đem lại sản lượng bình quân đạt tầm 10 tấn cho mỗi đơn vị nuôi.

Nhờ quy hoạch hệ thống lồng nuôi quy mô và sát nhau, mỗi năm HTX đều đặn cung ứng cho thị trường lượng thủy sản sạch từ 500 đến 600 tấn. Khách hàng tiêu thụ chính hiện nay không còn bó hẹp ở các chợ truyền thống tại địa phương, mà đã mở rộng sang hệ thống các chuỗi đại lý thực phẩm an toàn trên phạm vi toàn quốc, thậm chí cung ứng vào sâu tới tận Cần Thơ.

Nhờ quy hoạch hệ thống lồng nuôi quy mô và sát nhau, mỗi năm HTX đều đặn cung ứng cho thị trường lượng thủy sản sạch từ 500 đến 600 tấn.

Mức doanh thu thu về từ mỗi ô lồng dao động trong khoảng 600 đến 700 triệu đồng. Tuy rằng thời gian gần đây biên độ lợi nhuận có phần giảm bớt do áp lực từ chi phí thức ăn và vật tư đầu vào tăng cao, song tính trung bình mỗi lồng nuôi vẫn mang lại nguồn lãi ròng ổn định khoảng 70 đến 80 triệu đồng cho người dân.

Lợi thế cạnh tranh của mô hình kinh doanh này không chỉ dựa vào sản lượng lớn mà còn nằm ở sự chuyên nghiệp, bài bản trong quy trình Logistics.

Nhờ sự liên kết chặt chẽ và phối hợp nhịp nhàng giữa các xã viên, ông Mý luôn sẵn sàng cung ứng nhanh chóng các đơn đặt hàng lớn từ 50 đến 100 tấn — điều mà những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ rất khó có thể đáp ứng.

Mô hình chăn nuôi thủy sản được chuẩn hóa nghiêm ngặt trong mọi công đoạn.

Công đoạn đưa cá lên các phương tiện vận tải trọng tải 5 tấn được tối ưu hóa rõ rệt, chỉ mất khoảng 30 phút thực hiện. Điều này giúp đảm bảo cá luôn giữ được thể trạng khỏe mạnh và tươi nguyên khi bắt đầu hành trình luân chuyển đi các tỉnh.

Sự kết hợp hài hòa giữa quy trình sản xuất quy mô với tư duy tiếp cận thị trường đổi mới đã giúp người nông dân Hưng Yên không chỉ vượt qua nỗi lo "được mùa rớt giá" mà còn hoàn toàn chủ động điều tiết khâu tiêu thụ cho sản phẩm của mình.

Phương pháp cho cá vận động và bổ sung men tỏi vào thức ăn

Bằng cách nào mà những con cá xuất phát từ Hưng Yên, vượt qua chặng đường vận chuyển dài hàng nghìn cây số, khi tới tay người tiêu dùng vẫn bảo đảm độ khỏe mạnh và độ tươi ngon?

Ông Mý bật mí rằng, bí quyết cốt lõi nằm ở đặc điểm tự nhiên của dòng sông Luộc cùng với các biện pháp chăm sóc sinh học thân thiện với môi trường mà hợp tác xã đang áp dụng.

Việc liên tục bơi ngược dòng nước xiết giúp cho chất lượng thịt cá trở nên săn chắc rõ rệt.

Khác biệt hoàn toàn so với phương thức nuôi thả trong các ao tù nước đọng, cá của HTX Quyết Thắng được thả nuôi trực tiếp giữa dòng chảy tự nhiên của sông Luộc. Đây được xem là môi trường rèn luyện tuyệt vời giúp nâng cao chất lượng thịt của vật nuôi.

Việc liên tục bơi ngược dòng nước xiết giúp cho chất lượng thịt cá trở nên săn chắc rõ rệt, đồng thời tăng cường đáng kể sức dẻo dai và khả năng chịu đựng của chúng.

Bên cạnh việc nâng cao thể trạng thông qua vận động tự nhiên, ông Mý cùng các hộ thành viên còn tập trung bảo vệ đàn cá bằng các giải pháp sinh học an toàn, giảm thiểu tối đa việc lạm dụng hóa chất. Một trong những phương pháp độc đáo được áp dụng chính là bổ sung men tỏi vào khẩu phần ăn.

Đàn cá được cho ăn men tỏi giúp nâng cao sức đề kháng tự nhiên.

Ông Mý cho biết, thay vì tìm đến các loại thuốc kháng sinh hóa học mỗi khi phát hiện vật nuôi có biểu hiện nhiễm bệnh, người dân nơi đây chủ trương phòng ngừa dịch bệnh từ sớm.

"Hiện tại, toàn bộ các thành viên tham gia nuôi cá trong hợp tác xã đều thực hiện ủ tỏi với men để cho cá ăn định kỳ. Giải pháp men tỏi đóng vai trò như một loại kháng sinh tự nhiên, không chỉ hỗ trợ ngăn ngừa các loại bệnh mà còn có tác dụng nâng cao hệ miễn dịch cho cá rất hiệu quả", ông Mý chia sẻ.

Việc tuân thủ một cách nghiêm túc quy trình chăm sóc này, kết hợp cùng các lớp hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng từ cơ quan chuyên môn, đã giúp sản phẩm của HTX đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn VietGAP, tạo tấm vé thông hành vào các hệ thống siêu thị lớn và chuỗi thực phẩm sạch.

Phương thức quản lý bài bản này cũng hỗ trợ ông Mý kiểm soát tốt tiến độ sinh trưởng và thời gian xuất bán của từng loại thủy sản.

Sự kết hợp hài hòa giữa quy trình sản xuất quy mô với tư duy tiếp cận thị trường đổi mới đã giúp người nông dân Hưng Yên vượt qua nỗi lo "được mùa rớt giá".

Chẳng hạn như đối với lồng cá trắm, thời gian nuôi thường kéo dài khoảng 10 tháng tùy thuộc vào kích cỡ của con giống lúc thả. Khi đến kỳ thu hoạch, mỗi lồng cho sản lượng khoảng 10 tấn, mang lại giá trị kinh tế rơi vào tầm 550 triệu đồng.

Sự hòa quyện giữa các yếu tố tự nhiên thuận lợi cùng kỹ thuật nuôi dưỡng khoa học đã góp phần khẳng định uy tín cho thương hiệu "cá sông Luộc" khỏe và sạch, tạo bệ phóng vững chắc để lão nông Hưng Yên dễ dàng "chốt đơn" thành công trên các nền tảng số.

Lão nông lục tuần quyết tâm tiếp cận công nghệ mới

Khi bước vào độ tuổi 60, giai đoạn mà phần lớn mọi người lựa chọn nghỉ ngơi bên gia đình, ông Trần Văn Mý lại chọn dấn thân vào một thử thách mới mẻ: học cách tiếp cận và làm chủ công nghệ hiện đại.

Cột mốc đổi mới diễn ra vào năm 2021, thời điểm ông bắt đầu tham gia vào các khóa đào tạo, hướng dẫn về xúc tiến thương mại và áp dụng công nghệ số do các đơn vị quản lý nhà nước tổ chức.

Ông nhớ lại giai đoạn đó: "Tôi bắt đầu chuyển hướng sang tìm kiếm khách hàng và bán cá qua môi trường internet sau khi hoàn thành khóa tập huấn về xúc tiến thương mại do các cơ quan chức năng tổ chức".

Từ những bỡ ngỡ bước đầu, ông nhanh chóng nhận thấy tiềm năng to lớn của việc tương tác không giới hạn trên mạng internet. Lão nông đã chủ động tham gia vào các diễn đàn, hội nhóm nuôi cá lồng trên cả nước qua Facebook và Zalo nhằm bám sát biến động giá cả thị trường và quảng bá rộng rãi sản phẩm của mình.

Không chỉ dừng lại ở các bài đăng thông tin đơn thuần, ông Mý còn là một trong số ít những người nông dân đi đầu trong việc học cách đưa trí tuệ nhân tạo vào hoạt động sản xuất, kinh doanh dựa trên các chương trình đồng hành của Nhà nước.

Ông Mý bắt đầu làm quen với việc kinh doanh trực tuyến từ những lớp học do cơ quan chức năng tổ chức.

Ông hào hứng chia sẻ về những trải nghiệm với công nghệ đột phá này: "Tôi biết đến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo sau khi tham gia lớp tập huấn của Sở Công Thương thuộc đề án hỗ trợ quảng cáo và bán hàng trực tuyến. Trong chương trình đó, người dân được hướng dẫn và cấp quyền sử dụng AI miễn phí. Tôi nhận thấy các công cụ như Chat GPT hay Gemini hỗ trợ cực kỳ đắc lực trong việc sáng tạo các nội dung giới thiệu sản phẩm phong phú, lôi cuốn hơn".

Trong số các ứng dụng công nghệ hiện đại, ông Mý đang tập trung trau dồi thêm kỹ năng phát trực tiếp (livestream) trên nền tảng Facebook nhờ tính linh hoạt cao cùng khả năng chốt đơn nhanh chóng. Ông đánh giá đây là giải pháp trực diện và hiệu quả nhất để kết nối trực tiếp tới người tiêu dùng.

Thông qua các phiên phát sóng trực tiếp, ông giúp khách hàng kiểm chứng tận mắt quy trình thu hoạch, chất lượng những con cá còn tươi nguyên đang quẫy nước tại lồng nuôi, đem lại sự tin tưởng tuyệt đối mà các bức ảnh tĩnh không thể nào truyền tải hết được.

Ông Mý thực hiện livestream để tiêu thụ mẻ cá trắm đến ngày thu hoạch.

Ông Mý bộc bạch: "Hoạt động livestream cho phép tôi truyền tải những thước phim chân thực nhất từ khu vực lồng nuôi tới người mua ở khắp mọi miền. Nhiều khi đối tác muốn kiểm tra trực tiếp chất lượng cá vừa đánh lên, tôi chỉ cần hướng camera điện thoại lại gần là họ hoàn toàn yên tâm chốt số lượng ngay lập tức".

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết về mô hình nông nghiệp số sáng tạo này, hy vọng bạn sẽ tiếp tục tìm hiểu và khám phá thêm nhiều câu chuyện hấp dẫn khác được gợi ý ngay phía dưới.