Làn sóng phản đối việc đưa robot mô phỏng người vào giảng dạy tại trường học ở Mỹ

Dự án thử nghiệm ứng dụng robot mô phỏng người trong môi trường học đường tại New York, Mỹ đang làm dấy lên nhiều luồng ý kiến trái chiều từ công luận quốc gia này.

Hình ảnh mẫu robot dạng người đến từ thương hiệu Realbotix (Ảnh: AFP).

Thử nghiệm công nghệ mới và những mối hoài nghi

Mô hình robot dạng người cùng công cụ trợ giảng tích hợp trí tuệ nhân tạo hiện được áp dụng thí điểm tại trường trung học Salamanca, tọa lạc ở thị trấn Salamanca thuộc tiểu bang New York.

Sự xuất hiện của công nghệ này đã đối mặt với những phản ứng gay gắt từ đội ngũ giáo viên. Họ đánh giá bước đi này là "không phù hợp", có nguy cơ làm tước đi tính nhân bản của công việc giảng dạy khi đưa máy móc mô phỏng hình dáng con người vào không gian lớp học. Bên cạnh đó, cộng đồng người Mỹ bản địa tại khu vực cũng lên tiếng chỉ trích dự án do "thiếu sự nhạy cảm về văn hóa".

Cơ quan điều hành trường trung học Salamanca đã chi trả 57.590 USD để sở hữu robot có tên gọi Sally. Hồ sơ giới thiệu dự án cho biết Sally vận hành trên cấu trúc hệ thống khép kín; tuy vậy, học sinh đáp ứng đủ yêu cầu vẫn có khả năng kết nối trực tuyến mọi lúc mọi nơi để tiếp cận các lộ trình học tập được thiết kế riêng biệt.

Đại diện nhà sản xuất Realbotix đưa ra thông cáo báo chí khẳng định đây là đơn vị tiên phong tại Hoa Kỳ triển khai mô hình thử nghiệm kết hợp giữa robot dạng người và trợ lý trí tuệ nhân tạo.

Thông cáo công bố chi tiết: "Dự án thí điểm tại Salamanca cũng bao gồm việc triển khai robot hình người dòng Realbotix M-Series, sử dụng khả năng trò chuyện tự nhiên, biểu cảm khuôn mặt và tương tác theo thời gian thực để tạo ra trải nghiệm học tập hấp dẫn, mang tính thực hành".

Mặc dù vậy, sự diện diện của Sally lại trở thành tâm điểm của những cuộc tranh luận gay gắt.

Mối lo ngại từ phía công đoàn và giới chuyên môn

Bày tỏ quan điểm về vấn đề này, bà Lacey Pihlblad, người giữ chức Chủ tịch Hiệp hội Giáo viên Salamanca đồng thời là giáo viên đang giảng dạy tại trường, chia sẻ: "Toàn bộ công đoàn giáo viên Salamanca đều lo ngại về công ty Realbotix. Chúng tôi rất quan tâm đến tính bảo mật của phần mềm mà họ triển khai, dữ liệu sẽ được lưu trữ ra sao, thu thập như thế nào và khả năng ghi âm của hệ thống".

Bà Pihlblad nhấn mạnh rằng tập thể công đoàn mong muốn phía nhà trường tạm dừng việc vận hành robot cũng như hoãn sử dụng các phần mềm AI liên quan cho đến thời điểm nhận được đánh giá toàn diện từ nhiều đơn vị độc lập.

Cũng theo bà Pihlblad, chính quyền tiểu bang New York hiện nay đang thúc đẩy xu hướng hạn chế mức độ can thiệp của thiết bị công nghệ vào môi trường học đường.

"Ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng học sinh nên tiếp xúc với công nghệ ít hơn. Đưa một robot hình người vào lớp học để tương tác với trẻ em là một bước đi sai lầm nghiêm trọng, và tôi tin rằng phần lớn giáo viên cũng nghĩ như vậy", nữ giáo viên cho hay.

Đồng quan điểm, bà Melinda Person, người đứng đầu Liên đoàn Giáo viên bang New York (tổ chức cấp trên trực tiếp của Hiệp hội Giáo viên Salamanca), khẳng định mối quan ngại về dự án này đang lan rộng trong cộng đồng nhà giáo toàn tiểu bang.

"Các thành viên của chúng tôi tại Salamanca cũng như các nhà giáo trên toàn bang đang lên tiếng cảnh báo rằng việc này thực sự không phù hợp. Phản ứng đầu tiên của chúng tôi là thấy nó khá rùng rợn", bà nhận định.

Lãnh đạo liên đoàn nhấn mạnh thêm rằng chương trình thử nghiệm này "hoàn toàn nằm ngoài những gì trường học nên làm. Giải pháp cho những thách thức của giáo dục không phải là nhiều màn hình hơn, nhiều thuật toán hơn hay nhiều robot hơn. Điều trường học cần lúc này là nhiều người lớn biết quan tâm và nhiều sự kết nối giữa con người với nhau hơn".

Bà Person làm rõ rằng giới nhà giáo không hề phủ nhận hay bài bác công nghệ, song mục tiêu ưu tiên hàng đầu vẫn phải là lợi ích thực sự của thế hệ trẻ.

"Đặt một cỗ máy vô tri trước mặt học sinh là một ý tưởng tồi. Một cỗ máy được tạo ra để mô phỏng mối quan hệ giữa con người với những người trẻ đang học cách giao tiếp, xây dựng quan hệ với bạn bè và giải quyết xung đột sẽ dẫn đến việc phi nhân hóa nghề giáo. Đó hoàn toàn là điều chúng ta không nên làm", bà đưa ra lời cảnh báo.

Yếu tố văn hóa bản địa và phản hồi từ các bên liên quan

Không dừng lại ở phản ứng của giới sư phạm, dư luận địa phương còn bày tỏ thái độ bất bình khi dự án chọn một ngôi trường có đông đảo học sinh là người Mỹ bản địa làm nơi thử nghiệm robot. Cụ thể, học sinh gốc bản địa chiếm gần 40% tổng số lượng học sinh tại ngôi trường này.

Là một cư dân sinh sống tại địa phương và cũng công tác tại trường Salamanca, bà Sierra May Abrams chia sẻ: "Trong số tất cả các trường ở bang New York, thậm chí trên toàn nước Mỹ, họ lại chọn thử nghiệm trên trẻ em người Mỹ bản địa. Nền văn hóa của chúng tôi đang vật lộn để tồn tại sau những hậu quả mà các trường nội trú dành cho người Mỹ bản địa đã gây ra cho thế hệ cha ông. Chúng tôi sống trong khu bảo tồn duy nhất nằm bên trong một thành phố, nên việc chúng tôi lại trở thành nơi "thử nghiệm" thật khó chấp nhận".

Trả lời thắc mắc qua thư điện tử, đại diện từ công ty Realbotix phân tích rằng dự án thí điểm được xây dựng nhằm mục đích trợ lực chứ không hề có ý định thế chỗ người giáo viên. Chương trình giúp các em học sinh có cơ hội tiếp cận dưới sự quản lý trực tiếp đối với các thiết bị AI và robot hiện đại trong phạm vi giáo dục STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), đồng thời hỗ trợ giáo viên đánh giá hiệu quả thực tế của công nghệ trong không gian lớp học được kiểm soát.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông JP O'Hare, người giữ vị trí Trợ lý Ủy viên đảm nhiệm công tác đối ngoại thuộc Sở Giáo dục bang New York, thông tin rằng đơn vị đã chủ động làm việc với ban giám hiệu nhà trường liên quan đến việc mua sắm robot. Sở cũng đưa ra những lo ngại sâu sắc về vấn đề bảo vệ dữ liệu riêng tư của học sinh, việc thiết lập các cơ chế an toàn cần thiết, cũng như rủi ro máy móc can thiệp vào các công việc chuyên môn vốn thuộc về trách nhiệm của đội ngũ nhân sự đã qua đào tạo bài bản.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục khám phá các tin tức và góc nhìn sâu sắc liên quan ở ngay phía bên dưới!