Doanh nghiệp vững tin vượt sóng gió thị trường

Dù phải đối mặt với bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động và những rào cản từ môi trường kinh doanh, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vẫn ghi nhận những tín hiệu khởi sắc rõ rệt theo báo cáo mới nhất từ EuroCham.

Ngay từ giai đoạn đầu năm, Schneider Electric đã bắt tay chiến lược cùng Công ty Phân phối Petrosetco (PSD). Sự hợp tác này nhằm mục đích đẩy mạnh hoạt động phân phối các giải pháp và thiết bị bảo vệ nguồn điện liên tục tại thị trường Việt Nam.

Đại diện tập đoàn đến từ Pháp chia sẻ số liệu cho thấy, quy mô thị trường bộ lưu trữ điện (UPS) tại Việt Nam đã chạm mốc hơn 203 triệu USD trong năm vừa qua. Con số này được dự báo có thể cán mốc gần 291 triệu USD vào năm 2034, nhờ làn sóng chuyển đổi xanh, phát triển đô thị thông minh và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu.

"Sự chuyển dịch số hóa mạnh mẽ tại Việt Nam đang thúc đẩy nhu cầu vô cùng lớn về các giải pháp hạ tầng công nghệ thông minh cũng như nguồn năng lượng ổn định", ông Đặng Nguyễn Ngữ, Tổng giám đốc Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, nhận định.

Công nhân làm việc tại nhà máy DURAflex Quảng Trị. Ảnh: Saint-Gobain Việt Nam

Dòng vốn ngoại đón đầu cơ hội chuyển dịch xanh

Song song đó, trong 6 tháng đầu năm, Saint-Gobain cũng hoàn tất việc nâng cấp hệ thống vận hành tại một nhà máy ở Quảng Trị để chuyển sang mô hình không phát thải (Zero Carbon phạm vi 1 và 2). Doanh nghiệp vật liệu xây dựng Pháp này đang lên kế hoạch xanh hóa tiếp tục 10 cơ sở sản xuất khác nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu bền vững ngày càng tăng cao tại thị trường Việt Nam.

Schneider và Saint-Gobain chỉ là hai trong số rất nhiều doanh nghiệp ngoại nhận thấy cơ hội phát triển dài hạn tại đây. Vào ngày 15/7, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) đã công bố Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý II đạt mức 79,7 điểm, áp sát mức kỷ lục trong vòng 7 năm qua được thiết lập vào cuối năm 2025.

Theo Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert, các doanh nghiệp bước vào năm 2026 với không ít nỗi lo về địa chính trị. Tuy nhiên, vượt lên trên những thách thức của nền kinh tế toàn cầu, các thành viên thuộc hiệp hội vẫn gặt hái được những kết quả khả quan vượt ngoài mong đợi.

Cụ thể, trong số các đơn vị có kết quả kinh doanh khởi sắc, có 36% doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận vượt chỉ tiêu. Khoảng 32% doanh nghiệp đánh giá triển vọng tương lai rất tích cực nhờ lượng đơn đặt hàng mới gia tăng, trong khi 24% nhận thấy sức mua tại thị trường nội địa đang phục hồi rõ rệt.

"Sự bền bỉ cùng khả năng thích ứng của cả nền kinh tế Việt Nam lẫn cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây được thể hiện rất rõ qua kết quả quý này", ông Bruno nhấn mạnh. Khảo sát của EuroCham cũng chỉ ra rằng, có 63% doanh nghiệp đánh giá tích cực về môi trường kinh doanh trong quý II và 69% đặt kỳ vọng tình hình sẽ tiếp tục chuyển biến tốt hơn trong quý III.

Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) cộng đồng doanh nghiệp châu Âu qua các quý. Nguồn: EuroCham

Trước đó, một báo cáo từ Ngân hàng UOB (Singapore) cũng chỉ ra rằng, tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam có góc nhìn tích cực về thị trường đã tăng vọt lên mức 85%, cao hơn rất nhiều so với con số 48% của năm ngoái. Đồng thời, có hơn 90% đơn vị tin tưởng hoạt động sản xuất kinh doanh năm nay sẽ khởi sắc hơn.

"Các doanh nghiệp tại Việt Nam đang thể hiện khả năng tự điều chỉnh và sức chống chịu cực kỳ ấn tượng trước một bối cảnh thế giới đầy biến động", bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng bán buôn (Ngân hàng UOB Việt Nam) chia sẻ.

Ba động lực thúc đẩy sự phục hồi

Đâu là bệ đỡ cho niềm tin kinh doanh thăng hạng? Theo khảo sát mới nhất từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) thực hiện trên các doanh nghiệp ngành chế biến, chế tạo, có đến 83,4% đơn vị dự báo hoạt động sản xuất kinh doanh quý III sẽ duy trì ổn định và tốt hơn quý II. Chỉ số này đã tăng lên so với kỳ điều tra trước đó.

Cơ quan thống kê chỉ ra 3 động lực then chốt tạo nên tâm lý lạc quan này: sự phục hồi của thị trường xuất khẩu, nguồn vốn đầu tư dồi dào hỗ trợ mở rộng quy mô, và tác động lan tỏa tích cực từ dòng vốn đầu tư công. Nhờ đó, các chỉ số về đơn hàng, công suất hoạt động, sản lượng đều tăng tiến, trong khi tỷ lệ tồn kho được kiểm soát tốt.

Số liệu FDI trong nửa đầu năm nay cũng chứng minh sức hút của Việt Nam khi lượng vốn đầu tư đăng ký đạt 34,65 tỷ USD, tăng vọt 61% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lượng vốn thực hiện đạt trên 13 tỷ USD, tăng 11,2% - ghi nhận mức cao nhất của giai đoạn 6 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua.

Nhận diện thách thức để tháo gỡ điểm nghẽn

Mặc dù bức tranh chung có nhiều điểm sáng, doanh nghiệp vẫn phải đối diện với không ít rào cản. Có tới 53% doanh nghiệp châu Âu phản ánh về tình trạng chậm trễ trong các thủ tục hành chính, sự thiếu đồng bộ khi thực thi chính sách và các vướng mắc liên quan đến quản lý thuế.

Bên cạnh bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, các quy trình về kiểm nghiệm, chứng nhận và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp. Khoảng 27% đơn vị tham gia khảo sát cho rằng hệ thống quy định pháp lý phức tạp đang làm giảm năng lực cạnh tranh và cản trở cơ hội tiếp cận thị trường.

Theo Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert, việc Việt Nam ban hành và sửa đổi hơn 80 đạo luật cũng như văn bản pháp lý trong nửa đầu năm thể hiện nỗ lực cải cách rất lớn. Tuy nhiên, việc thích ứng nhanh chóng với sự thay đổi dồn dập này cũng là một thử thách không nhỏ đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

Để chuyển hóa niềm tin thành các dự án thực tế quy mô lớn, ông khuyến nghị Việt Nam cần quyết liệt hơn nữa trong việc loại bỏ các nút thắt thể chế. "Hệ thống quy định rõ ràng, quy trình hành chính nhanh gọn và sự nhất quán trong thực thi là chìa khóa để các nhà đầu tư yên tâm rót vốn dài hạn", ông nhấn mạnh.

Cục Thống kê cũng đưa ra cảnh báo về những rủi ro hiện hữu đối với hoạt động sản xuất. Kết quả khảo sát cho thấy, 94,6% doanh nghiệp đang phải gánh chịu áp lực từ chi phí đầu vào tăng cao; 47,4% lo ngại về sức mua nội địa yếu và 28,4% gặp trở ngại liên quan đến lãi suất vay.

Dù trong nửa đầu năm, cả nước có tới 169.800 doanh nghiệp thành lập mới hoặc quay trở lại hoạt động (tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2025, trung bình mỗi tháng có thêm 28.300 đơn vị), nhưng áp lực đào thải vẫn rất lớn khi trung bình mỗi tháng vẫn có gần 25.200 doanh nghiệp phải rút lui khỏi thị trường.

Tại buổi đối thoại doanh nghiệp tổ chức ở TP HCM ngày 10/7, nhiều đơn vị chia sẻ họ vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn tín dụng dù có phương án kinh doanh khả thi và hợp đồng xuất khẩu rõ ràng. Do đó, các doanh nghiệp rất mong mỏi các cơ quan ban ngành sớm ban hành các chính sách hỗ trợ tài chính và đẩy mạnh xúc tiến thương mại.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp cũng đang chủ động tìm hướng đi mới. Báo cáo từ UOB cho biết, khoảng 40% doanh nghiệp có kế hoạch đa dạng hóa chuỗi cung ứng bằng cách mở rộng mạng lưới nhà cung cấp, và 80% đã bắt đầu tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành. Bà Phạm Như Anh đánh giá đây là một bước chuyển dịch vô cùng mạnh mẽ.

"Sự chủ động đầu tư vào công nghệ số, củng cố chuỗi cung ứng vững chắc và định hướng vươn ra khu vực ASEAN sẽ giúp doanh nghiệp đón đầu các cơ hội phát triển bền vững", bà nhận định.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, Cục Thống kê khuyến nghị các cơ quan quản lý cần ưu tiên kiểm soát giá cả nguyên vật liệu, năng lượng, tiếp tục xem xét giảm tiền thuê đất, hạ lãi suất và quyết liệt đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết. Hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi và khám phá thêm những thông tin phân tích chuyên sâu cùng các tin tức kinh tế tài chính liên quan ngay bên dưới.