Nghị quyết số 10: Bước chuyển chiến lược trong thu hút đầu tư nước ngoài
Sáng 30/6, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng định hướng tư duy mới trong thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn quốc tế.
Gần 40 năm mở cửa: Từ thiếu vốn đến hội nhập toàn cầu
Nghị quyết số 10 ngày 8/6/2026 được Bộ Chính trị ban hành sau quá trình tổng kết gần 40 năm thực hiện chủ trương mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài. Đây không đơn thuần là một văn bản chính sách thông thường — nó phản ánh sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển: không còn thụ động đón nhận dòng vốn mà chủ động lựa chọn, khai thác nguồn lực quốc tế nhằm xây dựng năng lực cạnh tranh quốc gia.
Kể từ Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987, trải qua nhiều lần sửa đổi và hoàn thiện, Việt Nam đã dần định hình thể chế kinh tế thị trường, mở rộng hội nhập và cải thiện môi trường đầu tư theo hướng thông thoáng, minh bạch hơn. Từ một nền kinh tế khép kín, phụ thuộc vào viện trợ quốc tế, Việt Nam đã trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất và thương mại toàn cầu — với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 180% GDP, trong đó khu vực FDI chiếm khoảng 75%.
Thẳng thắn nhìn vào những hạn chế còn tồn tại
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng Việt Nam ngày nay đã đứng ở một vị thế khác. Câu hỏi không còn là "làm thế nào để có thêm vốn nước ngoài" mà là "làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài để nâng cao nội lực, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và tự chủ của nền kinh tế".
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng thẳng thắn chỉ ra loạt hạn chế cần khắc phục. Tỷ lệ nội địa hóa vẫn còn thấp; liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, hoạt động nghiên cứu phát triển và đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng kỳ vọng. Nhiều dự án đầu tư nước ngoài chủ yếu dừng lại ở gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều đất đai, lao động phổ thông và năng lượng giá rẻ mà chưa tạo ra năng lực mới thực chất cho nền kinh tế.
Bên cạnh đó, không ít địa phương vẫn chạy đua thu hút đầu tư theo số lượng dự án, dựa vào ưu đãi đất đai và thuế phí mà bỏ qua các tiêu chí về hiệu quả sử dụng tài nguyên, đóng góp ngân sách và bảo vệ môi trường. Nhiều vùng như Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền núi phía Bắc vẫn là "vùng trũng" trong thu hút đầu tư nước ngoài.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu (Ảnh: Thống Nhất - TTXVN).
Mục tiêu đến năm 2030 và yêu cầu đổi mới tư duy
Nghị quyết 10 đặt ra mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phải thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và khả năng tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao, kèm theo nhiều chỉ tiêu cụ thể khác.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chủ động tiếp cận, lựa chọn và dẫn dắt các dòng vốn quốc tế nhằm bồi đắp năng lực quốc gia. Hiệu quả thu hút đầu tư phải được tính bằng năng suất và chất lượng vốn, trình độ công nghệ, số việc làm chất lượng cao, tỷ lệ kỹ sư và nhà quản trị Việt Nam được đào tạo, cùng mức độ kết nối doanh nghiệp nội địa vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, việc triển khai Nghị quyết 10 phải gắn chặt với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước. Mục tiêu cốt lõi là biến các nguồn lực từ bên ngoài thành năng lực nội sinh của nền kinh tế Việt Nam — trong đó doanh nghiệp tư nhân trong nước tham gia và học hỏi từng bước vào chuỗi giá trị, kinh tế nhà nước dẫn dắt ở những lĩnh vực nền tảng chiến lược, và cả ba khu vực kinh tế cùng cộng hưởng trong một chiến lược thống nhất.
Tám nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện
Đổi mới tư duy và hoàn thiện thể chế
Nhiệm vụ đầu tiên là thống nhất nhận thức, coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận hữu cơ của nền kinh tế quốc dân. Song song với việc tạo điều kiện cho nhà đầu tư có năng lực và cam kết lâu dài, cần sàng lọc chặt chẽ, kiên quyết loại bỏ các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, có nguy cơ gây ô nhiễm, chuyển giá hoặc đe dọa an ninh quốc gia.
Thứ hai, hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch và dự báo được. Các bộ, ngành phải đồng bộ hóa quy định liên quan đến đầu tư, kinh doanh; xử lý dứt điểm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn và thủ tục phức tạp. Cơ quan nhà nước phải chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo môi trường và phục vụ doanh nghiệp.
Chuyển từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả đầu ra
Nhiệm vụ thứ ba là thay thế cơ chế ưu đãi theo kiểu "rải thảm đỏ đại trà" bằng hỗ trợ gắn với cam kết thực hiện. Dự án có công nghệ tiên tiến, đóng góp cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đào tạo lao động Việt Nam và chuyển giao công nghệ sẽ được hưởng hỗ trợ tương xứng. Ngược lại, dự án chậm tiến độ, sử dụng đất lãng phí, vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện đúng cam kết phải bị xử lý nghiêm, kể cả thu hồi ưu đãi hoặc chấm dứt dự án nếu cần thiết.
Chính sách thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) đã thay đổi cuộc chơi — các nước không còn dư địa để cạnh tranh bằng ưu đãi thuế. Trong khi Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan đang rất thành công trong thu hút dự án về bán dẫn, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch, Việt Nam cần đầu tư mạnh vào hạ tầng, năng lượng sạch, nâng cấp thể chế, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và phát triển thị trường vốn.
Phát triển hệ sinh thái công nghiệp và nguồn nhân lực
Nhiệm vụ thứ tư — được xác định là trung tâm của Nghị quyết — là xây dựng hệ sinh thái công nghiệp trong nước và tạo liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam. Cần xây dựng cơ sở dữ liệu nhà cung ứng, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp quản trị, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực tài chính. Các tập đoàn lớn đầu tư tại Việt Nam phải chủ động đồng hành phát triển công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhà cung ứng và chia sẻ tri thức công nghệ.
Nhiệm vụ thứ năm là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao — điều kiện mang tính quyết định. Không có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và nhà quản trị giỏi, Việt Nam không thể thu hút và giữ chân các dự án công nghệ cao, cũng không thể chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang thiết kế và sản xuất sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Người Việt Nam cần được tạo điều kiện để từng bước đảm nhận các vị trí kỹ thuật, quản lý và nghiên cứu trong doanh nghiệp FDI.
Hạ tầng chiến lược, xúc tiến đầu tư và thị trường vốn
Nhiệm vụ thứ sáu là đầu tư mạnh cho hạ tầng chiến lược. Các dự án công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, khu thương mại tự do hay nhà máy hiện đại đều đòi hỏi điện ổn định, năng lượng sạch, cảng biển, sân bay, đường cao tốc, đường sắt và hạ tầng số đồng bộ. Hạ tầng phải được coi là nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia, không thể tiếp tục phát triển khu công nghiệp manh mún, thiếu liên kết và thiếu dịch vụ xã hội đi kèm.
Nhiệm vụ thứ bảy là đổi mới căn bản công tác xúc tiến đầu tư — không tiếp cận tràn lan mà tập trung có mục tiêu, chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi làm việc với từng tập đoàn hay nhóm đối tác chiến lược. Cần đồng hành với nhà đầu tư từ giai đoạn tìm hiểu đến khi triển khai, vận hành và mở rộng; đồng thời khuyến khích tái đầu tư lợi nhuận thay vì chuyển về nước.
Nhiệm vụ thứ tám là phát triển thị trường vốn hiện đại để hút dòng vốn đầu tư gián tiếp dài hạn, ổn định và có trách nhiệm. Nghị quyết 10 hướng tới việc Việt Nam không chỉ là nơi đặt nhà máy mà còn là địa điểm huy động, phân bổ vốn và cung cấp dịch vụ tài chính, công nghệ cho cả khu vực — gắn liền với bảo đảm an ninh tài chính, minh bạch thông tin và kiểm soát rủi ro.
Quang cảnh hội nghị (Ảnh: Phương Hoa - TTXVN).
Thông điệp gửi tới cộng đồng nhà đầu tư nước ngoài
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng đối với các nhà đầu tư nước ngoài đã chọn Việt Nam là quê hương thứ hai và hoan nghênh sự hưởng ứng tích cực của họ với Nghị quyết 10 — dù văn bản này mới được ban hành ngày 8/6/2026, tức chỉ 22 ngày trước thời điểm hội nghị chính thức triển khai.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Tài nguyên, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các địa phương xây dựng chương trình phối hợp, nghiên cứu và triển khai các đề xuất, kiến nghị từ phía nhà đầu tư nước ngoài. Việt Nam cam kết bảo đảm môi trường thuận lợi nhất để nhà đầu tư có thể kinh doanh, làm việc và sinh sống an toàn, thành công trên đất nước này.
Phát triển có chọn lọc — con đường đến năm 2045
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 10: thu hút đầu tư nước ngoài không nhằm thay thế nội lực mà để củng cố nội lực và nâng cao khả năng tự chủ; không chỉ hướng tới tăng trưởng nhanh mà còn hướng tới phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao. Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển thế hệ mới với tư cách là quốc gia có chiến lược, có sự lựa chọn và có năng lực sàng lọc đối tác.
Nghị quyết 10 chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi mỗi bộ, ngành có chương trình hành động cụ thể với mốc thời gian và trách nhiệm rõ ràng; mỗi địa phương xây dựng chiến lược thu hút đầu tư phù hợp với quy hoạch và lợi thế so sánh của mình. Trung ương định hướng chiến lược và điều phối liên vùng; địa phương chủ động sáng tạo nhưng không cạnh tranh bằng cách phá vỡ quy hoạch hay hạ thấp tiêu chuẩn. Đánh giá cán bộ, cơ quan và địa phương trong lĩnh vực thu hút đầu tư phải dựa trên bộ tiêu chí toàn diện, gồm trình độ công nghệ, giá trị gia tăng, liên kết nội địa, bảo vệ môi trường và đóng góp ngân sách.
Đó là hành trình thiết thực nhất để tiếp tục viết nên chương mới của công cuộc đổi mới và hội nhập, đưa Việt Nam tiến nhanh, tiến vững chắc trên con đường trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các chính sách kinh tế và đầu tư, đừng bỏ qua những bài viết liên quan được gợi ý bên dưới — chắc chắn sẽ có thêm nhiều thông tin hữu ích cho bạn.
Ý kiến bạn đọc (0)