Khan hiếm linh kiện Trung Quốc, hàng loạt cơ sở sản xuất pin mặt trời tại Ấn Độ tạm dừng hoạt động

Khoảng một phần ba số đơn vị chế tạo tấm năng lượng mặt trời ở Ấn Độ đã phải ngưng dây chuyền vận hành, xuất phát từ việc không thể tìm ra nguồn cung tế bào quang điện nội địa nhằm khỏa lấp lượng hàng nhập từ Trung Quốc.

Bắt đầu từ tháng 6, chính quyền Ấn Độ đưa ra yêu cầu bắt buộc các doanh nghiệp trong nước phải ứng dụng cell pin nội địa. Động thái này hướng tới việc xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch độc lập, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa mức phát thải ròng về 0 (Net Zero) vào mốc năm 2070.

Mỗi tấm năng lượng mặt trời được cấu thành từ nhiều thành phần như cell (tế bào quang điện), phần khung, lớp kính cường lực và màng nhựa... Trong đó, giữ vai trò chốt yếu nhất chính là cell pin — chứa các linh kiện bán dưỡng có nhiệm vụ biến đổi ánh sáng mặt trời thành nguồn điện năng. Mặc dù Ấn Độ đã nâng quy mô phát triển pin mặt trời chạm ngưỡng 200 GW, mức độ tự chủ về cell pin của quốc gia này mới chỉ đạt 13,5%. Phần lớn linh kiện này được nhập khẩu từ Trung Quốc, chiếm tới 95% tổng giá trị kim ngạch.

Những bước đi vội vã trong nỗ lực nâng cao năng lực sản xuất nội địa đã khiến hàng loạt nhà máy buộc phải đóng cửa do chưa thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào nguồn hàng Trung Quốc. Theo chia sẻ từ ông Shailendra Shukla, Chủ tịch doanh nghiệp pin mặt trời Icon Solar, đơn vị của ông gánh chịu không ít tổn thất vì tình trạng khan hiếm nguồn cung cell pin trong nước suốt ba tháng qua. Dự báo sản lượng vận hành của công ty sẽ sụt giảm mạnh, chỉ còn chừng một phần ba.

Hình ảnh ghi lại cảnh chuyên viên kỹ thuật tiến hành rà soát các tấm pin mặt trời ở một trang trại tại Khavda, Ấn Độ, vào thời điểm ngày 12/4/2024.

Theo số liệu từ Hiệp hội các Nhà sản xuất tấm pin mặt trời Ấn Độ, trên toàn toàn quốc có 140 cơ sở chế tạo ở quy mô vừa và nhỏ. Trong tập hợp này, chừng một phần ba đã quyết định ngừng sản xuất, còn nhóm còn lại rơi vào cảnh phải thu hẹp công suất.

Các đơn vị này dự kiến phải mất khoảng 6-8 tháng chờ đợi mới có thể tiếp cận nguồn cell pin từ các nhà cung cấp nội địa. Thực trạng này nguy cơ kéo chi phí xuất xưởng của các dòng pin "made in India" gia tăng gần như gấp đôi nếu so với phương án nhập khẩu cell pin trực tiếp từ Trung Quốc.

Dưới góc nhìn của ông Rajan Kalsotra, chuyên gia tư vấn cấp cao ở công ty nghiên cứu thị trường năng lượng tái tạo EUPD Research, sự thiếu hụt trầm trọng về nguồn cung cell pin kể trên sẽ đòi hỏi Ấn Độ phải mất khoảng 2-3 năm mới thu hẹp nổi khoảng cách giữa cung và cầu.

Ở chiều ngược lại, đại diện Bộ Năng lượng sạch của Ấn Độ cho biết phía cơ quan quản lý vẫn chưa nhận được thông báo chính thức từ phía Hiệp hội liên quan đến việc các nhà chế tạo pin mặt trời ngừng dây chuyền. Các đơn vị chức năng hiện liên tục bám sát diễn biến giá cả, đồng thời đặt kỳ vọng năng lực cung ứng cell pin trong nước có thể đáp ứng kịp nhu cầu thị trường trong vòng sáu tháng tới.

Dù vậy, phía các nhà sản xuất lại phản ánh rằng việc đưa các cơ sở sản xuất cell pin đi vào hoạt động thực tế tiêu tốn thời gian dài hơn hẳn so với tính toán ban đầu của chính phủ. Yêu cầu bắt buộc áp dụng cell nội địa vốn được thông qua vào cuối năm 2024 và chính thức áp dụng từ tháng 6. Ông Chetan Shah, Chủ tịch công ty sản xuất tấm pin mặt trời Solex Energy, khẳng định việc ép buộc các doanh nghiệp phải tự sản xuất cell pin chỉ sau 18 tháng là điều bất khả thi, bởi công nghệ chế tạo rất phức tạp, đi kèm những trở ngại lớn trong việc tìm kiếm nguyên liệu thô cũng như quỹ đất xây dựng.

Theo nguồn tin từ Reuters, bài toán tự chủ sản xuất cell pin của Ấn Độ còn vướng rào cản khi Trung Quốc — quốc gia sản xuất pin mặt trời hàng đầu thế giới — đã áp đặt các quy định hạn chế xuất khẩu đối với công nghệ sản xuất, máy móc thiết bị cũng như các chương trình hỗ trợ kỹ thuật.

Nhằm xoa dịu những lo lắng từ ngành công nghiệp này, phía Ấn Độ đã lùi thời hạn áp dụng chính sách mới tới mốc cuối năm nay dành riêng cho một số dự án cụ thể. Mặc dù vậy, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang kiến nghị chính quyền mở rộng phạm vi gia hạn cho toàn bộ ngành.

Hiện tại, nguồn năng lượng mặt trời đóng góp khoảng 29% vào tổng công suất các nguồn điện không sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại Ấn Độ. Hệ thống điện mặt trời của quốc gia này đang ghi nhận mức công suất 162 GW và được kỳ vọng sẽ tăng tốc vượt ngưỡng 292 GW khi bước sang năm 2030.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục khám phá thêm những tin tức nổi bật và các bài viết chuyên sâu liên quan ngay bên dưới!