Trí tuệ nhân tạo Trung Quốc ngày càng thu hút khách hàng Mỹ

Nhờ mức giá cạnh tranh cùng tốc độ nâng cấp năng lực ấn tượng, các sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) đến từ Trung Quốc đang thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ người dùng tại Mỹ.

Ngay sau thời điểm startup AI Moonshot ra mắt công cụ Kimi K3, Raffi Krikorian - Giám đốc công nghệ Mozilla (đơn vị đứng sau trình duyệt Firefox tại San Francisco) - đã lập tức chuyển hướng sang ứng dụng mô hình này cho các tác vụ công việc hằng ngày.

"Kimi K3 có tốc độ phản hồi vượt trội hơn hẳn", ông đưa ra so sánh với chatbot Claude Fable thuộc công ty Anthropic (Mỹ). Trước đó, ông vốn tin dùng giải pháp GLM-5.2 do Z.ai - một startup khác của Trung Quốc - phát triển để xử lý các công việc thường nhật như quản lý lịch trình, xử lý tài liệu và thư điện tử.

Trường hợp của Krikorian phản ánh xu hướng chung khi hàng loạt giải pháp AI từ Trung Quốc chinh phục người dùng Mỹ bằng chi phí hợp lý cùng hiệu suất ngày càng cải thiện. Số liệu từ OpenRouter - hệ thống theo dõi lưu lượng các công cụ AI - ghi nhận toàn bộ 5 mô hình được sử dụng nhiều nhất trong tháng vừa qua đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Đơn vị phân tích thị trường Sensor Tower ghi nhận ứng dụng Kimi đã cán mốc hơn 930.000 lượt tải xuống chỉ trong tuần đầu trình làng K3 vào tháng 7, đánh dấu mức tăng 200% so với tuần liền trước. Chiếm phần quan trọng trong đó, lượng tải tại thị trường Mỹ đạt khoảng 86.000 lượt, tăng vọt 387%.

Sức hút khổng lồ của K3 thậm chí khiến Moonshot phải thông báo tạm ngưng tiếp nhận lượt đăng ký mới do lưu lượng vượt quá giới hạn vận hành. Theo AP, sự trỗi dậy mạnh mẽ từ các giải pháp AI Trung Quốc trong năm nay cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào một chương mới.

Logo Kimi K3 trên một chiếc smartphone ngày 23/7. Ảnh: Bảo Lâm

Cuộc đua công nghệ và lợi thế chi phí của các mô hình AI

Nhiều chuyên gia công nhận những giải pháp AI mới nhất do Z.ai (Zhipu) phát hành trong tháng 6 cũng như Moonshot giới thiệu vào tháng 7 đã rút ngắn khoảng cách, tiệm cận năng lực của các mô hình hàng đầu từ OpenAI hay Anthropic. Trong cùng tháng này, Alibaba đã công bố Qwen3.8 Max. Xa hơn vào tháng 4, DeepSeek từng tung ra bản thử nghiệm V4 để đối đầu trực tiếp với GPT của OpenAI cùng Gemini từ Google.

Sức hút từ AI Trung Quốc đối với thị trường Mỹ thể hiện rất rõ nét. Một số đơn vị như sàn giao dịch tiền điện tử Coinbase đã quyết định chuyển sang áp dụng các nền tảng AI Trung Quốc nhằm mục đích tối ưu ngân sách. Tại Bắc Carolina, ông Curt Meinhold, Nhà sáng lập nền tảng di sản kỹ thuật số LilyList, cho biết ông ưu tiên vận dụng DeepSeek vào việc tìm kiếm khách hàng tiềm năng cũng như tham vấn các giải pháp nâng cao doanh số.

"Thực tế có đến hơn 90% người dùng không nhất thiết phải chọn Mythos hay Fable của Anthropic. Những gì chúng tôi cần đơn giản là một công cụ đủ tốt", ông nhấn mạnh.

Theo đánh giá từ Goldman Sachs, các mô hình AI Trung Quốc đang tiến vào "giai đoạn then chốt" để bùng nổ quy mô áp dụng. Điều này càng rõ hơn khi nhu cầu triển khai AI tác nhân (AI Agent) - hệ thống tự thực hiện chuỗi quy trình phức tạp - gia tăng vọt, đẩy mức chi phí vận hành công nghệ lên rất cao.

Sự khác biệt về chi phí và chiến lược mã nguồn

Mức phí sử dụng AI hiện được tính dựa trên số lượng token đầu vào cùng đầu ra cho mỗi một triệu token. Với đặc thụ tiêu tốn lượng token lớn hơn trên từng lượt thao tác, các tác nhân AI khiến khoảng cách chi phí giữa mô hình Mỹ và Trung Quốc ngày càng nới rộng.

Ông Alex Colville, chuyên gia thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), nhận định các giải pháp từ Trung Quốc hiện bám rất sát mô hình Mỹ về khả năng lập trình lẫn nghiên cứu nhưng lại sở hữu mức giá dễ chịu hơn rất nhiều. "Khi bạn chỉ cần trả vài cent cho mỗi triệu token đầu ra thay vì tốn 30, 40 hay 50 USD, lựa chọn đó đã quá rõ ràng", ông đưa ra so sánh.

Bên cạnh yếu tố giá thành, một số chuyên gia cho rằng định hướng chính sách từ Mỹ lại vô tình mang lại lợi thế cho đối thủ. Hầu hết mô hình AI Trung Quốc đi theo hướng mã nguồn mở (open-source), cho phép cộng đồng tự do kiểm tra, tùy chỉnh và nâng cấp. Trái lại, các công cụ hàng đầu của Mỹ như Anthropic hay OpenAI vẫn duy trì định hướng mã nguồn đóng (closed-source).

Vào tháng 6, sau khi chính quyền Trump triển khai các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhắm vào hai mô hình Fable và Mythos của Anthropic, ngăn chặn người dùng quốc tế tiếp cận, startup Z.ai (Trung Quốc) đã nhanh chóng chào bán mô hình GLM-5.2.

"Động thái hạn chế một giải pháp AI từ Mỹ ngay lập tức tạo khoảng trống cho đối thủ Trung Quốc nhảy vào lấp đầy", ông Anastasios Angelopoulos, Đồng sáng lập kiêm CEO hệ thống đánh giá AI Arena, nhận xét.

Dưới góc nhìn của ông Raffi Krikorian từ Mozilla, trong bối cảnh các mô hình mã nguồn mở từ Trung Quốc ngày càng tiến gần chất lượng của các sản phẩm mã nguồn đóng hàng đầu Mỹ, thì "ranh giới phát triển của AI mã nguồn mở đang dần được định hình bởi Trung Quốc".

Trước mối lo ngại này, vào ngày 24/7, một liên minh các tập đoàn công nghệ Mỹ gồm Microsoft, Meta và Nvidia đã đồng loạt ký thư ngỏ công khai ủng hộ việc đẩy mạnh AI mã nguồn mở. Đồng thời, các công ty AI tại Mỹ cũng tìm cách hạ giá thành, ra mắt các phiên bản tối ưu chi phí nhằm duy trì sức cạnh tranh, theo phân tích của chuyên gia Yasir Atalan tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).

Những rào cản và thách thức phía trước

Dù đang bứt phá như những đối thủ nặng ký, các công cụ AI Trung Quốc vẫn chưa hoàn toàn bắt kịp những tên tuổi lớn của Mỹ về mặt năng lực tổng thể cũng như khả năng xử lý đa dạng bài toán phức tạp, theo quan điểm của ông Anastasios Angelopoulos tại AI Arena.

Mặt khác, dòng vốn đầu tư khổng lồ đổ vào AI đang làm dấy lên những lo ngại về tính bền vững tài chính của các startup Trung Quốc. Điển hình như Z.ai, mặc dù doanh thu năm vừa qua đạt mức tăng 132% lên 724 triệu nhân dân tệ (107 triệu USD), khoản lỗ ròng của họ vẫn phình to 60%, chạm mốc 4,7 tỷ nhân dân tệ (694 triệu USD).

Song song đó, Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp hạn chế nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận những công nghệ cốt lõi, đặc biệt là dòng chip AI tân tiến. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đưa ra cảnh báo rằng Washington sẵn sàng ban hành thêm các lệnh trừng phạt nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Vào ngày 22/7, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc Moonshot dùng các phương thức "kín đáo", dù chưa chắc vi phạm pháp luật, để phát triển Kimi K3 dựa trên nền tảng Fable của Anthropic.

Một số chính trị gia Mỹ cùng các doanh nghiệp công nghệ bao gồm Anthropic cáo buộc các startup Trung Quốc áp dụng thủ thuật "chưng cất" (distillation) trái phép nhằm sao chép công nghệ từ sản phẩm của họ. Phía Bắc Kinh đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn và cho rằng các tố cáo này là "không có căn cứ".

Phiên An (theo AP)

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục khám phá các góc nhìn sâu sắc và nội dung thú vị trong các bài viết liên quan ngay bên dưới nhé!