Tàu vũ trụ mạnh nhất hành tinh Starship V3 bất ngờ bị hủy phóng sát giờ G

Hệ thống điều khiển tự động đã phát lệnh dừng khẩn cấp ngay khi tiến trình đếm ngược chạm mốc 0, khiến siêu tên lửa Starship V3 của tập đoàn SpaceX lỡ hẹn với hành trình thử nghiệm.

Sứ mệnh mang ký hiệu Flight 13 này đánh dấu lần cất cánh thử nghiệm thứ 13 của dòng tên lửa Starship tính từ năm 2023. Đây cũng là lần xuất kích thứ hai đối với biến thể V3 - thế hệ Starship tiên tiến nhất được phát triển để thay thế phiên bản V2 vốn đã hoàn tất chuyến bay thử nghiệm cuối cùng vào giữa tháng 10 năm ngoái.

Theo kế hoạch ban đầu, Starship V3 sẽ rời bệ phóng vào lúc 18h45 ngày 16/7 (tức 5h45 ngày 17/7 theo giờ Hà Nội), mang theo nhiệm vụ đưa 20 vệ tinh thế hệ mới Starlink V3 lên quỹ đạo. Trước thời điểm dự kiến, nguyên mẫu tên lửa đã được nạp đầy đủ nhiên liệu và các điều kiện khí tượng được xác định là hoàn hảo để tiến hành phóng.

Dù vậy, ngay tại thời điểm đếm ngược về 0, máy tính trung tâm của tổ hợp đã tự động kích hoạt lệnh hủy bỏ hành trình. Quyết định đình chỉ đột xuất vào giây cuối cùng này khiến SpaceX không còn cơ hội thực hiện thêm bất kỳ nỗ lực phóng nào khác trong ngày. Đơn vị vận hành hiện vẫn chưa công bố mốc thời gian cụ thể cho lần thử nghiệm tiếp theo.

Ông Dan Huot, đại diện điều phối chương trình phát sóng trực tiếp của SpaceX, cho biết lệnh dừng khẩn cấp được đưa ra đúng vào thời khắc các động cơ Raptor của tên lửa bắt đầu quy trình kích hoạt. Ngay sau đó, đội ngũ kỹ thuật đã nhanh chóng triển khai quy trình xả toàn bộ khí hóa lỏng gồm methane và oxy để đưa siêu tên lửa về trạng thái an toàn.

Chia sẻ trên mạng xã hội X, tỷ phú Elon Musk - Giám đốc điều hành của SpaceX giải thích rằng sự cố bắt nguồn từ việc một số động cơ không thể khởi động đồng bộ, kích hoạt cơ chế tự động hủy phóng của hệ thống. Ông cũng cho biết tên lửa đang được rút nhiên liệu và bày tỏ kỳ vọng đợt phóng mới sẽ được tái khởi động trong vòng vài ngày tới.

Tên lửa Starship V3 tại bãi phóng Starbase của SpaceX ở Texas, Mỹ, ngày 16/7. Ảnh: SpaceX

Mục tiêu thử nghiệm hệ thống vệ tinh mới và cải tiến kỹ thuật

Sứ mệnh mang tính thực tế của thế hệ vệ tinh Starlink V3

Flight 13 ghi nhận cột mốc quan trọng khi đây là lần đầu tiên biến thể V3 được giao nhiệm vụ chuyên chở các vệ tinh Starlink có đầy đủ chức năng hoạt động thực tế. Ở lần phóng Flight 12 trước đó, nhóm vệ tinh mang theo chỉ phục vụ mục đích thử nghiệm và mô phỏng kỹ thuật.

Trong hành trình lần này, các thiết bị thuộc chùm vệ tinh Starlink V3 dự kiến sẽ được giải phóng vào không gian để đánh giá hiệu suất vận hành, trong đó có 6 chiếc được tích hợp hệ thống camera chuyên dụng nhằm giám sát lớp bảo vệ nhiệt của tên lửa. Do quỹ đạo bay của phương tiện trong nhiệm vụ này chỉ ở mức cận quỹ đạo, toàn bộ số vệ tinh trên sẽ bốc cháy hoàn toàn trong bầu khí quyển của Trái Đất sau khoảng 20 phút kể từ thời điểm tách rời.

Khắc phục sự cố từ đợt thử nghiệm trước

Trước đó vào tháng 5, SpaceX đã thực hiện đợt phóng thử đầu tiên cho phiên bản V3 thông qua sứ mệnh Flight 12. Về cơ bản, quá trình vận hành diễn ra tương đối thuận lợi dù vẫn gặp một vài trục trặc kỹ thuật. Cụ thể, một trong ba động cơ Raptor chuyên dụng cho môi trường chân không đã gặp sự cố dừng hoạt động sau khi tách tầng khoảng 40 giây. Tuy nhiên, tầng trên của tên lửa vẫn tiếp cận thành công quỹ đạo dự kiến, chứng minh khả năng tự điều chỉnh và hoàn thành nhiệm vụ ngay cả khi mất một phần động lực.

Mặc dù vậy, sự cố này đã ngăn cản tầng trên thực hiện việc tái khởi động động cơ ngoài không gian. Phía SpaceX xác định vấn đề phát sinh từ chuỗi nguyên nhân có tính liên đới và đã áp dụng các giải pháp điều chỉnh kỹ thuật trên Flight 13, đồng thời cam kết sẽ liên tục tối ưu hóa độ ổn định cho các dòng động cơ Raptor thế hệ tiếp theo.

Tên lửa Starship V3 cất cánh từ Texas trong nhiệm vụ Flight 12 ngày 22/5. Video: SpaceX

Thông số ấn tượng của siêu tên lửa mạnh nhất lịch sử

Cấu trúc và sức mạnh động cơ vượt trội

Mục tiêu thiết kế cốt lõi của SpaceX dành cho dòng Starship là khả năng tái sử dụng triệt để. Hãng đã từng nhiều lần thu hồi thành công phần tầng đẩy Super Heavy bằng việc sử dụng hệ thống cánh tay cơ khí trên tháp phóng để đón bắt thiết bị ngay giữa không trung. Dù vậy, phương án thu hồi tương tự đối với tầng trên (tàu Ship) vẫn chưa được tiến hành thử nghiệm trên thực tế.

Với chiều cao tổng thể đạt khoảng 124 m chia làm hai phần chính, V3 hiện nắm giữ kỷ lục là hệ thống tên lửa có kích thước và công suất lớn nhất từng được nhân loại chế tạo. Tầng đẩy Super Heavy ở phía dưới được trang bị tổ hợp gồm 33 động cơ Raptor 3, tạo ra lực đẩy khổng lồ lên tới 8,2 triệu kg lúc rời bệ phóng, tăng gần 10% công suất so với các phiên bản Super Heavy tiền nhiệm. Trong khi đó, tầng trên mang tên tàu Ship vận hành bằng 6 động cơ Raptor 3, cung cấp lực đẩy vượt mức 1,5 triệu kg.

Cải tiến mang tính đột phá so với các phiên bản trước

Thế hệ V3 sở hữu những nâng cấp mang tính bước ngoặt so với hai phiên bản tiền nhiệm V1 và V2, nổi bật là việc tích hợp hệ thống khớp nối phục vụ cho hoạt động nạp nhiên liệu trực tiếp ngoài không gian. Đây được xem là tính năng then chốt cho các kế hoạch tương lai, giúp Starship có thể thực hiện những hành trình xa hơn quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, đáp ứng yêu cầu từ chương trình thám hiểm Mặt Trăng Artemis của cơ quan NASA.

Bên cạnh đó, khả năng chuyên chở của Starship V3 cũng được nâng cấp vượt bậc khi có thể vận chuyển tới 100 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, bỏ xa mức giới hạn 35 tấn của thế hệ V2. Phiên bản mới này cũng được kéo dài thêm khoảng 1,5 m và sử dụng cơ cấu liên kết tầng kiểu mới. Điểm khác biệt ngoại hình nằm ở việc hệ thống cánh lái dạng lưới dùng để điều hướng khi quay trở lại bầu khí quyển đã giảm từ bốn xuống còn ba chiếc, nhưng kích thước mỗi chiếc lại được phóng to thêm khoảng 50% so với thế hệ cũ.

Vai trò cốt lõi trong kế hoạch chinh phục không gian của NASA

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã lựa chọn Starship làm phương tiện hạ cánh xuống Mặt Trăng cho chương trình không gian Artemis thông qua bản hợp đồng dài hạn. Áp lực về mặt tiến độ hoàn thiện dòng phương tiện này hiện là rất lớn. Theo lộ trình, sứ mệnh Artemis III dự kiến triển khai vào cuối năm 2027 sẽ đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn lên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất để tiến hành ghép nối kỹ thuật với tàu Starlink của SpaceX nhằm kiểm tra độ tương thích.

Nếu mọi công đoạn diễn ra suôn sẻ, Starship sẽ chính thức đảm nhận vai trò đưa các phi hành gia đáp xuống bề mặt Mặt Trăng trong khuôn khổ chương trình Artemis IV, dự kiến khởi động vào năm 2028.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi để không bỏ lỡ những thông tin công nghệ vũ trụ mới nhất và khám phá các bài viết phân tích chuyên sâu ngay bên dưới.