Kỷ vật giải cứu hai phi hành gia Apollo 11 rời Mặt Trăng được chốt giá gần 900.000 USD

Tại phiên giao dịch ở New York vào ngày 15/7, chiếc bút dạ từng hỗ trợ hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin khởi hành thành công từ Mặt Trăng trong chuyến bay lịch sử Apollo 11 đã được bán với giá vượt mốc 850.000 USD.

Vào 57 năm trước, phi hành gia Buzz Aldrin đã dùng một chiếc bút dạ có vỏ màu bạc mang thương hiệu Duro Rocket nhằm kết nối hệ thống vi mạch của động cơ trên module Eagle, sau khi một nút công tắc khởi động bị gãy trong lúc hạ cánh. Đến nay, phần thân của cây bút vẫn lưu lại vết móp nhỏ do tác động của dòng điện đi qua. Tờ Guardian cho hay, đơn vị tổ chức đấu giá Sotheby’s tại New York ban đầu định giá vật phẩm này dao động từ 800.000 đến 1,2 triệu USD. Trải qua cuộc cạnh tranh giữa 5 người tham gia, mức giá cuối cùng được chốt ở con số 857.600 USD. Người mua thành công món đồ này cũng được sở hữu cả mảnh mạch điện bị hỏng kèm theo, cả hai hiện vật đều thuộc quyền sở hữu riêng của phi hành gia Aldrin trước đó.

Trong chuyến hành trình Apollo 11, Neil Armstrong và Buzz Aldrin đã đáp xuống bề mặt của Mặt Trăng. Chuyên trang Popular Science thông tin rằng, vào ngày 20/7/1969, khi hai phi hành gia chuẩn bị nghỉ ngơi sau ca đi bộ ngoài không gian đầu tiên kéo dài 3 tiếng để lấy các mẫu đất đá và bụi bẩn, Aldrin bất ngờ phát hiện chiếc công tắc nhựa màu đen nhỏ nằm dưới sàn khoang lái đã bị gãy rời khỏi hệ thống mạch. Đây vốn là đường truyền điện then chốt để kích hoạt động cơ giúp đưa họ rời khỏi hành tinh này.

Trong tác phẩm ra mắt năm 2016 mang tên "No Dream Is Too High", Aldrin từng bày tỏ: "Vì hệ thống mạch điện nằm sát bên vị trí của tôi trong cabin, rất có thể tôi đã vô tình chạm phải nó khi đang mang chiếc balô cồng kềnh lúc chuẩn bị bước ra ngoài hoặc khi chúng tôi quay trở lại sau chuyến đi bộ trên Mặt Trăng".

Dụng cụ viết bằng mực đã cứu sống phi hành đoàn Apollo 11. Ảnh: Sotheby's

Ngay sau khi phát hiện sự cố, các phi hành gia đã lập tức báo cáo về Trung tâm điều hành bay tại Houston, Texas với hy vọng tìm phương án chuyển hướng dòng điện từ hệ thống mạch. Tuy nhiên, tới sáng ngày tiếp theo, bộ phận kỹ thuật mặt đất thông báo không có cách nào khắc phục được sự cố đường truyền. Đúng lúc bế tắc, Aldrin sực nhớ tới chiếc bút dạ nằm trong túi đồ dùng cá nhân của mình và quyết định luồn đầu bút vào mạch điện của động cơ. Thật kỳ diệu, chiếc bút đã dẫn dòng điện chạy qua thành công giúp động cơ tái khởi động, mở đường cho Armstrong và Aldrin quay về Trái Đất an toàn.

Theo ghi nhận từ Smithsonian, ban lãnh đạo cơ quan NASA đã rút kinh nghiệm sâu sắc từ sự cố hỏng hóc công tắc ngắt mạch này. Ở các module đổ bộ Mặt Trăng được chế tạo sau đó, nhóm kỹ sư đã thiết kế thêm khung bảo vệ xung quanh công tắc nhằm ngăn chặn những sự cố tương tự lặp lại. Khi Aldrin hoàn thành nhiệm vụ trở về, NASA đã trao tặng lại cây bút cùng bộ công tắc hỏng cho ông làm kỷ niệm. Suốt nhiều thập kỷ, hai vật phẩm quý giá này đã được trưng bày để công chúng thưởng lãm tại Bảo tàng Hàng không & Không gian Seattle cũng như Bảo tàng Không gian & Hàng không Quốc gia Smithsonian đặt tại Washington DC.

Ở tuổi 96, Aldrin là một trong số 4 người hiếm hoi còn sống tới nay từng trực tiếp đi bộ trên Mặt Trăng trong khuôn khổ các chương trình đổ bộ Apollo diễn ra từ cuối những năm 1960 đến đầu thập niên 1970. Trong khi đó, người đồng hành cùng ông - phi hành gia đầu tiên bước đi trên hành tinh này là Neil Armstrong - đã từ trần vào năm 2012.

Hiện tại, cơ quan hàng không NASA đang triển khai dự án đưa con người quay trở lại Mặt Trăng với mục tiêu sớm nhất vào năm 2028 thông qua chiến dịch mang tên Artemis. Trước đó vào tháng 4, nhóm 4 phi hành gia của NASA đã thực hiện thành công chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng và trở về Trái Đất an toàn trong khuôn khổ dự án Artemis 2.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết chia sẻ về sự kiện lịch sử thú vị này, mời bạn tiếp tục khám phá thêm những thông tin và câu chuyện hấp dẫn khác ngay phía dưới đây.